Hicri takvimin ilk ayı olan Muharrem’in onuncu gününe denk gelen bu mübarek zaman dilimi, yüzyıllardır ibadet, paylaşma, yardımlaşma ve bereketle özdeşleştirilmektedir. Müslümanlar, Aşure Günü’nü yalnızca tarihi olayların hatırlandığı bir gün olarak değil, aynı zamanda Allah’ın rahmet ve bereketinin yoğun şekilde hissedildiği özel bir fırsat olarak değerlendirmektedir. Bu özel günde yapılan ibadetler, edilen dualar, hazırlanan aşureler ve ihtiyaç sahiplerine ulaştırılan ikramlar, toplumun birlik ve beraberlik duygularını güçlendirmektedir. Bunun yanı sıra halk arasında yaygın olarak uygulanan bazı gelenekler de bulunmaktadır. Bu geleneklerden biri de Aşure Günü’nde ev için erzak ve temel ihtiyaç alışverişi yapmaktır. İslam alimlerinin aktardığı rivayetlere göre bu davranışın yıl boyunca rızkın genişlemesine ve hanenin bereketlenmesine vesile olacağına inanılmaktadır.

Aşure Günü Nedir?

Aşure Günü, Muharrem ayının onuncu günüdür. Kelime kökeni Arapçada “on” anlamına gelen “aşara” sözcüğüne dayanmaktadır. İslam tarihinde bu günün ayrı bir öneme sahip olmasının birçok sebebi bulunmaktadır. Rivayetlerde Hz. Nuh’un gemisinin tufandan sonra karaya oturması, Hz. Musa’nın Firavun’un zulmünden kurtulması ve birçok peygamberin önemli hadiseler yaşaması gibi olayların bu güne denk geldiği aktarılmaktadır. Bu nedenle Aşure Günü, Müslümanlar tarafından dua, ibadet ve tefekkürle değerlendirilmekte; aynı zamanda paylaşmanın ve dayanışmanın sembolü olan aşure tatlısı hazırlanarak komşulara, akrabalara ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılmaktadır.

Bereket ve Paylaşmanın Sembolü

Aşure denildiğinde ilk akla gelen unsurlardan biri kuşkusuz aşure tatlısıdır. Farklı bakliyatların, kuru meyvelerin ve çeşitli malzemelerin bir araya gelmesiyle hazırlanan aşure, birlik ve beraberliğin sembolü olarak görülmektedir. Birçok farklı malzemenin aynı kazanda birleşerek lezzetli bir tatlıya dönüşmesi, toplumdaki farklı insanların da sevgi ve kardeşlik içerisinde bir arada yaşayabilmesini temsil etmektedir. Bu nedenle aşure dağıtmak yalnızca bir ikram değil, aynı zamanda toplumsal dayanışmayı güçlendiren önemli bir gelenektir. Aşure Günü’nde yapılan hayırların, verilen sadakaların ve gerçekleştirilen iyiliklerin manevi karşılığının büyük olduğuna inanılır. Bu yüzden pek çok kişi bu günü ihtiyaç sahiplerine yardım ederek değerlendirmeye özen göstermektedir.

Aile Rızkını Geniş Tutmanın Fazileti

İslam kültüründe Aşure Günü ile ilgili en çok bilinen uygulamalardan biri de aile fertlerine karşı cömert davranmaktır. Özellikle ev halkının ihtiyaçlarını karşılamak, sofrayı zenginleştirmek ve aile bireylerine ikramlarda bulunmak tavsiye edilen davranışlar arasında yer almaktadır. Bu konuda Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) şu hadis-i şerifi kaynaklarda yer almaktadır: “Kim Aşûre günü nafaka hususunda ailesine geniş davranırsa Allah Teâlâ da bütün sene boyunca onun rızkına bolluk ihsan eder.” Bu hadis, İslam alimleri tarafından aile bireylerine karşı cömertliğin önemini vurgulayan rivayetlerden biri olarak değerlendirilmiştir. Buradaki “geniş davranmak” ifadesi, kişinin imkânları ölçüsünde ailesine daha güzel ikramlarda bulunmasını, ihtiyaçlarını karşılamasını ve gönüllerini hoş etmesini ifade etmektedir. Bu sebeple birçok Müslüman, Aşure Günü’nde evinin mutfak ihtiyaçlarını tamamlamakta, ailesi için çeşitli ikramlar hazırlamakta ve ev halkına daha geniş imkânlar sunmaya gayret etmektedir.

Erzak Alışverişi Yapmanın Bereketle İlişkisi

Halk arasında yaygın olarak sürdürülen geleneklerden biri de Aşure Günü’nde erzak alışverişi yapmaktır. Temel gıda ürünleri, bakliyatlar, un, yağ, şeker ve benzeri ihtiyaçların bu günde alınmasının bereket getireceğine inanılmaktadır. Bu uygulamanın temelinde, aile rızkını geniş tutmaya yönelik hadis-i şerif ve alimlerin tavsiyeleri yer almaktadır. Elbette burada asıl amaç yalnızca alışveriş yapmak değildir. Önemli olan, kişinin ailesinin ihtiyaçlarını karşılaması, hanesinde bolluk ve huzur ortamı oluşturması ve Allah’ın verdiği nimetlere şükretmesidir. Müslümanlar, bu günde yapılan alışverişin maddi bir kazançtan çok manevi bereket vesilesi olduğuna inanmaktadır. Çünkü bereket kavramı yalnızca çok kazanmaktan ibaret değildir. Az görünen bir nimetin daha uzun süre yetmesi, kişinin huzur içinde yaşaması ve ihtiyaçlarının kolaylıkla karşılanması da bereketin bir parçası olarak kabul edilmektedir.

Sahabelerin ve Alimlerin Tecrübeleri

Hadis kaynaklarında yer alan bu rivayet, yalnızca teorik bir bilgi olarak aktarılmamış, aynı zamanda birçok sahabe ve İslam alimi tarafından tecrübe edildiği belirtilmiştir. Ünlü sahabilerden Hz. Câbir’in (r.a.) bu uygulama hakkında, “Biz bunu denedik ve büyük bir bereket bulduk” dediği rivayet edilmektedir. Bu ifade, Aşure Günü’nde aileye karşı cömert davranmanın manevi sonuçlarının bizzat yaşandığını göstermektedir. Benzer şekilde önemli hadis alimlerinden İbn-i Uyeyne de yıllar boyunca bu uygulamayı sürdürdüğünü ve bereketine şahit olduğunu ifade etmiştir. Rivayetlerde onun, “Biz bunu elli sene, altmış sene tecrübe ettik” dediği aktarılmaktadır. Bu tür nakiller, Müslüman toplumlarda söz konusu geleneğin asırlar boyunca yaşatılmasının önemli sebeplerinden biri olmuştur.

Aşure Günü’nde Yapılabilecek Güzel Ameller

Aşure Günü’nü verimli geçirmek isteyenler için birçok güzel amel tavsiye edilmektedir. Bunlardan bazıları şunlardır: Nafile oruç tutmak, Kur’an-ı Kerim okumak, Dua ve istiğfarda bulunmak, Sadaka vermek, Akraba ve komşuları ziyaret etmek, Aşure hazırlayıp dağıtmak, İhtiyaç sahiplerine yardım etmek, Aile bireylerine karşı cömert davranmak, Evin temel ihtiyaçlarını karşılamak. Bu davranışların her biri, kişinin manevi hayatını güçlendirmesine ve toplumsal dayanışmaya katkı sağlamasına yardımcı olmaktadır.

Bereketin Gerçek Anlamı

Günümüzde bereket kavramı çoğu zaman yalnızca maddi kazançla ilişkilendirilse de İslam düşüncesinde çok daha geniş bir anlam taşımaktadır. Bereket; sağlıkta, zamanda, aile huzurunda, çocukların başarısında ve kişinin sahip olduğu nimetlerden faydalanabilmesinde kendini gösterebilir. Bu nedenle Aşure Günü’nde yapılan iyiliklerin ve cömertliklerin bereket getirmesi, yalnızca maddi anlamda daha fazla gelir elde etmek şeklinde değerlendirilmemelidir. Asıl bereket, kişinin hayatında huzur, mutluluk ve manevi doyumun artmasıdır. Ailesine karşı cömert davranan, ihtiyaç sahiplerini gözeten ve Allah’ın verdiği nimetleri paylaşan kişiler, bereketin en güzel örneklerini hayatlarında görebilmektedir. Aşure Günü, İslam kültüründe paylaşmanın, dayanışmanın ve bereketin simgesi olarak kabul edilen müstesna günlerden biridir. Bu özel günde aşure yapmak, sadaka vermek, ihtiyaç sahiplerine yardım etmek ve aileye karşı cömert davranmak, asırlardır devam eden güzel gelenekler arasında yer almaktadır. Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) aile rızkını geniş tutmanın faziletine dair müjdesi, sahabeler ve alimler tarafından da tecrübe edilmiş; bu nedenle Aşure Günü’nde yapılan erzak alışverişi ve aile ihtiyaçlarının karşılanması, bereket niyetiyle sürdürülen önemli bir uygulama haline gelmiştir. Müslümanlar için Aşure Günü, yalnızca geçmişte yaşanan önemli olayları anma zamanı değil; aynı zamanda paylaşarak çoğalmanın, şükrederek bereketlenmenin ve gönülleri kazanmanın da eşsiz bir fırsatıdır. thabergazetesi